پیش‌بینی اثر تغییر اقلیم بر دبی ماهانه رودخانه کارون با به‌کارگیری مدل‌های چندگانه خطی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشجوی دکترای رشته آب و هواشناسی شهری، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 کارشناس مسئول، اداره هواشناسی سبزوار، سبزوار، ایران

چکیده

ﻫﺪف از پژوهش حاضر، ﺑﺮرﺳﯽ اﺛﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮ اﻗﻠﯿﻢ ﺑﺮ دبی ماهانه ﺣﻮزه آﺑخیز کارون به‌عنوان بزرگ‌ترین حوضه‌ کشور است. در این مطالعه، پنج ایستگاه هیدرومتری (بام­دژ، تله­زنگ، حرمله، گتوند و دزفول) و سه ایستگاه سینوپتیکی (اهواز، دزفول و مسجد سلیمان) در نظر گرفته شد. با استفاده از نرم‌افزار SDSM، داده‌های NCEP و داده‌های بزرگ ‌مقیاس مدل گردش عمومی جو (HadCM3 برای دما و CgCM3 برای دبی) تحت دو سناریوی اقلیمی A1B و A2 در حوضه کارون ریزمقیاس‌سازی شد. سپس داده‌های تغییر اقلیم و خروجی مدل ریزمقیاس‌نمایی به نرم‌افزار SPSS 19 و Minitab 17 وارد تا روند معنی‌داری دبی برای دوره‌های اقلیمی آینده (2070-2020) پیش‌بینی شود. نتایج تحلیل تغییر اقلیم نشان داد که در منطقه مورد مطالعه تحت سناریوهای مختلف دمای هوا در ماه‌های مختلف سال در سناریوی A1B به­ میزان 1.60 درجه سانتی‌گراد و در سناریوی A2 ،1.58 درجه سانتی‌گراد افزایش پیدا می‌کند، اما متوسط دبی سالانه ایستگاه‌ها در سناریوی A1B به ­میزان 19.82 مترمکعب و در سناریوی A2 به 16.27 مترمکعب کاهش می‌یابد. نتایج همچنین نشان داد، تحت سناریوهای مختلف اقلیمی دبی در فصل بهار و نیمه اول سال در سطح اطمینان 95 درصد بدون روند معنی‌داری، ولی در دیگر فصل‌های سال و نیمه دوم سال دارای روند کاهشی معنی‌داری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prediction of climate change effects on monthly flood runoff of Karun River using multiple linear model

نویسندگان [English]

  • Mokhtar Karami 1
  • Rasol Sarvestan 2
  • Reza Sabouri 3
1 Assistant Professor, Faculty of Geography and Environmental Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran
2 PhD Student, Faculty of Geography and Environmental Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran
3 Researcher, Meteorological Office, of Sabzevar, Sabzevar, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the effect of climate change on the monthly discharge of Karoon Catchment as the largest basin in the country. In this study, five hydrometric stations (Bamdgeh, Telezang, Gharmaleh, Gotvand and Dezful) and three synoptic stations (Ahwaz, Dezful and Masjed Soleiman) were considered. Using the SDSM software, NCEP data and large-scale data from the general circulation model (HadCM3 for temperature and CgCM3 for water discharge) were scaled parameters under two climate scenarios A1B and A2 in the Karun Basin. Then, the climate change data and the output of the microscale model were applied to the SPSS 19 and Minitab 17 to predict the significance of water discharge for future climate courses (2020-2070) be simulated. Results of climate change analysis showed that under different scenarios, monthly air temperature in the scenario A1B increases by 1.60°C and in the scenario A2 1.58°C, but the average annual rate of stations in the scenario A1B is 19.82 m S-1 in size and 16.27 m S-1 in the A2 scenario. The modified Kendall and age tests were used to identify seasonal and semi-annual seasonal time series trends. Results also showed that under climate scenarios of discharge in spring and first half of the year, there was no significant trend at 95% of confidence, but in other seasons of the second half of the year, there was a significant decrease.

کلیدواژه‌ها [English]

  • CgCM3
  • downscaling
  • Mann-Kendall
  • SDSM software
  • temperature