پیش‌بینی اثر تغییر اقلیم بر عامل فرسایندگی باران در سواحل جنوبی خزر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

3 دانشیار گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

اقلیم سیستم پیچیده‌ای است که عمدتا به‌دلیل افزایش گازهای گلخانه‌ای در حال تغییر است و گرمایش جهانی منجر به تشدید تغییرات عوامل اقلیمی از جمله مقدار بارش و شدت وقایع حدی بارش می‌شود. در اثر تغییر اقلیم در آینده انتظار تغییر در میزان و حجم فرسایش خاک وجود دارد که مهمترین عامل اثر افزایش قدرت فرسایندگی باران می‌باشد. هدف از این تحقیق تعیین اثر تغییر اقلیم بر عامل فرسایندگی باران است. به این منظور از خروجی‌های مدل اقلیمی HadCM3 تحت سناریوی انتشار A1B استفاده شد و ریزمقیاس سازی با مدل LARS-WG انجام گرفت. سپس با هدف پایش تغییرات عامل فرسایندگی در شمال ایران، عامل فرسایندگی در سه دوره 2030-2011، 2065-2045 و 2099-2080 شبیه‌سازی شد. نتایج شبیه‌سازی‌ها نشان داد که عامل فرسایندگی باران در ایستگاه‌های سنگده، بابل، کورکورسر، انزلی، بهشهر و گرگان در دوره 2030-2011 افزایش خواهد یافت و در ایستگاه‌های بابلسر، هشتپر، رشت و در دوره‌های 2065- 2045 و 2099-2080 کاهش می‌یابد. بیشترین تغییرات عامل فرسایندگی باران در دوره‌های آتی مورد بررسی در دوره 2030-2011 و کمترین تغییرات آن مربوط به دوره 2099-2080 محاسبه شد. همچنین، بیشترین میزان عامل فرسایندگی باران شبیه‌سازی شده، 42.6 مگاژول میلی‌متر بر هکتار ساعت در ایستگاه هشتپر و مربوط به دوره 2030-2011 به‌دست آمد. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که عامل فرسایندگی در طول قرن اخیر در منطقه شمال کشور در اکثر نقاط افزایشی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Forecasting climate change impact on rainfall erosivity factor in the ‎southern coast of Caspian Sea

نویسندگان [English]

  • Shahla Tavangar 1
  • Hamidreza Moradi 2
  • Alireza Massah Bavani 3
  • Mahmood Azari 4
1 MSc, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Natural Resources, Tarbiat Modares University, Iran
3 Associate Professor, Department of Water Engineering, College Aboureihan, University of Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Faculty of Natural Resources and Environmental, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
چکیده [English]

Climate is a complex system that changing mostly due to increased greenhouse gases and global warming, leading to intensification of change in climatic factors such as precipitation amount and intensity of extreme precipitation events. In effect of climate change in the future, change amount and volume of the soil erosion is expected which the most important sensitive factor will be the rain fall erosivity. The aim of this study was to determine the effect of climate change on rainfall erosivity factor. For this purpose the HadCM3 model from A1B scenario was used and downscaling with LARS-WG model was used. So monitoring of rainfall erosivity factor for three periods of 2011-2030, 2045-2065, and 2080-2099 in north of Iran was simulated. Results show that rainfall erosivity factor in Sangdeh, Babol, Korkorsar, Anzali, Behshar and Gorgan stations will be increasing during the 2011-2030 period but for stations in Babolsar, Hashtpar, Rasht and Gorgan in the period 2045-2065 and 2080-2099 decreased. According of calculations, maximum changes of the rainfall erosivity factor in future will be occurring during the 2011-2030 and it’s minimum will be occurring period the 2080-2099. So largest rainfall erosivity factor was simulated about 42.6 MJ mm ha-1 h-1 for Hashtpar station during the 2011 to 2030 period. The obtained results show that the erosivity factor increase will be during the current century in the north of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • downscaling
  • ‎‏ ‏HadCM3
  • ‎‏ ‏LARS-WG
  • northern Iran